DDR5 bellek tedarik sorunu, DDR4 RAM fiyatlarını uçurdu

İngiltere merkezli yatırım bankası Barclays ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) merkezli finans kuruluşu Citi, Ekim 2026 döneminde küresel yarı iletken (çip) pazarını sarsan bellek krizine ilişkin güncel raporlarını yayımladı.

Yapay zeka odaklı üretim kayması nedeniyle büyüyen arz açığı sonucunda, Çift Veri Hızlı Dördüncü Nesil Dinamik Rastgele Erişimli Bellek (DDR4) sözleşme fiyatları son üç ayda yüzde 24 fırlayarak Çift Veri Hızlı Beşinci Nesil Dinamik Rastgele Erişimli Bellek (DDR5) yongalarını geride bıraktı.

Yeni müşteri anlaşmalarının piyasa dinamiklerine endekslenmesiyle tırmanan krizin, bellek devi Micron şirketinde 2028 yılı boyunca sürerek 2029 takvim yılına kadar devam edeceği bildirildi.

DDR5 SPOT FİYATLARI EKİM AYINDA YÜZDE 8 ORANINDA YÜKSELDİ

Barclays tarafından paylaşılan güncel veriler, Rastgele Erişimli Bellek (RAM) fiyatlarındaki güçlü yükseliş eğiliminin 2026 yılında da hız kesmeden sürdüğünü ortaya koyuyor.

DDR4 ve DDR5 bellek yongalarının sözleşme ve spot piyasa bedellerini kapsayan rapora göre, DDR5 spot fiyatları ekim ayında aylık bazda yüzde 8 oranında yükseldi.

Uzun vadeli anlaşmaların bellek çipi ticaretine öngörülebilirlik kazandırdığına dikkat çeken yatırım bankası, "Yeni müşteri tedarik anlaşmaları, önceki taban ve tavan fiyat yapıları yerine artık doğrudan piyasa fiyatlama eğilimlerini yansıtıyor" değerlendirmesinde bulundu.

Bankanın analizinde, Micron şirketindeki bellek darboğazının 2029 takvim yılına dek süreceği vurgulandı.

ESKİ NESİL DDR4 YONGALAR FİYAT ARTIŞINDA DDR5'İ SOLLADI

DDR5 bellek yongaları sektördeki en güncel teknolojiyi temsil etmesine rağmen, ekim ayında sona eren üç aylık dönemde eski nesil DDR4 çiplerinin fiyatları çok daha keskin bir ivmeyle tırmandı.

Her iki kategorideki kontrat ve spot fiyatları mercek altına alan veriler, DDR4 sözleşme fiyatlarının ekim ayında aylık bazda yüzde 4, üç aylık bazda ise yüzde 24 oranında zamlandığını belgeliyor.

Aynı zaman dilimi içerisinde yeni nesil DDR5 belleklerin sözleşme fiyatları ise aylık bazda yüzde 3, üç aylık periyotta da yüzde 20 oranında artış gösterdi.

Böylece eski nesil belleklerdeki maliyet artışı, yeni nesil yongaların hızını aştı.

DONANIM ÜRETİCİLERİ BELLEK KAPASİTESİNİ DÜŞÜRMEYE BAŞLADI

Barclays raporunda, çip tasarımcılarının tedarik darboğazını yönetmek amacıyla başvurduğu teknik özellik düşürme (de-speccing) eğilimine de geniş yer verildi.

Müşterilerin kapasite kısma hamlesinin yetersiz çip arzını idare etmek için devreye alınan geçici bir çözüm olduğunu belirten uzmanlar, "Üreticilerin özellik düşürme stratejisi, uzun vadeli bir eğilim haline gelmesi durumunda yakından izlenmesi gereken bir unsur" uyarısını yaptı.

Bu uygulama, Tesla Üst Yöneticisi Elon Musk tarafından yapılan açıklamayla gündeme taşınmıştı.

Musk, Tesla şirketinin Yapay Zeka 5 (AI5) çiplerinin bellek kapasitesini önce yarıya indirdiğini, fakat en düşük kapasiteli çip olmaması adına sonradan 96 gigabayt (GB) seviyesine çıkardığını paylaşmıştı.

CİTİ RAPORUNA GÖRE ARZ AÇIĞI 2027 SONUNDA ZİRVE YAPACAK

Barclays verileri ve ulaşılan sonuçlar, Citi analistlerinin yayımladığı bağımsız araştırmayla da örtüşüyor.

Citi raporu, Dinamik Rastgele Erişimli Bellek (DRAM) ve Kalıcı Flaş Bellek (NAND) pazarlarındaki arz açığının 2028 yılına kadar süreceğini gösteriyor.

Talebin arzı aşma yüzdesini ölçen arz-talep oranı (S/D) verilerine göre, DRAM darboğazı 2027 yılının dördüncü çeyreğinde yüzde 13,9 ile zirve yapacak ve izleyen aylarda hafifçe gevşeyecek.

NAND çiplerindeki açık ise 2028 yılının birinci çeyreğinde yüzde 8,3 ile tepe noktasına çıkacak.

Yapay zeka odaklı Yüksek Bant Genişlikli Bellek (HBM) yongalarının DRAM çiplerine dayanması, yüksek kâr hedefleyen üreticilerin imalât hatlarını NAND yerine hâlâ DRAM üretimine odaklayarak pazarı sıkıştırmasına yol açıyor.