İzmir'de yaşlılar afet yönetiminin karar süreçlerine dahil edilecek

İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Ege Geriatri Derneği tarafından 1-2 Ekim'de Mustafa Necati Kültür Merkezi'nde organize edilen 5. Uluslararası Katılımlı, 14. Ulusal İzmir İleri Yaş Sempozyumu'nun sonuç bildirgesi kamuoyuyla paylaşıldı. Bildirgede, ileri yaştaki bireylerin afet öncesinde, afet sırasında ve sonrasında karşılaşabilecekleri tehlikelere dair öneriler sıralanırken, bu kişilerin afet yönetimindeki karar alma ve sorun çözme süreçlerine doğrudan katılımının şart olduğu ifade edildi.

Sempozyumun ardından yayımlanan bildirgede, yaşlıların yalnızca afetlerde korunması gereken bireyler olarak ele alınmaması gerektiği vurgulandı. Yaşlıların hayat tecrübeleri, sahip oldukları bilgiler ve yaşadıkları bölgelerle ilgili birikimlerinin, afetlere dayanıklı kentlerin inşasında kullanılması gerektiği aktarıldı.

Yaş Dostu İzmir Afet Eylem Planı için çalıştay yapılacak

Sempozyum Düzenleme Kurulu, yaşlıların sağlık, güvenlik, bağımsızlık, yaşam kalitesi ve karar süreçlerine katılımını temel alan yaş dostu, kapsayıcı ve afetlere dirençli kentlerin geliştirilmesini desteklediklerini duyurdu. Bu doğrultuda İzmir'de "Yaş Dostu İzmir Afet Eylem Planı" başlıklı bir çalıştay düzenlenmesi planlandı. Çalıştayın, Kent Konseyi, üniversiteler, yerel yönetimler, yaşlı örgütleri, AFAD, Kızılay, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ile Sağlık Müdürlüğü başta olmak üzere ilgili kurumların iş birliğiyle hayata geçirilmesi öngörülüyor.

Yaşlılar afet planlarında aktif rol alacak

Sonuç bildirgesinde, yaşlı bireylerin afetlerden etkilenen ya da sadece korunması gereken bir kesim olarak görülmemesi gerektiğinin altı çizildi. Hayat deneyimleri, bilgi birikimleri ve yaşadıkları bölgelere dair bilgileri sayesinde yaşlıların afet yönetiminin aktif paydaşları arasında yer alması gerektiği kaydedildi. Risk değerlendirmesinden afet planlarının hazırlanmasına, tahliye yolları ve toplanma alanlarının seçiminden geçici barınmaya, sağlık hizmetlerinden tatbikatların değerlendirilmesine kadar her aşamada yaşlıların görüşlerinin alınması gerektiği dile getirildi.

Risk ve kırılganlık haritaları önerildi

Sempozyum sonuçları arasında, yaşlılara yönelik risk ve kırılganlık haritalarının oluşturulması önerisi de bulunuyor. Yalnız yaşayan, hareket ya da duyu kaybı olan, bilişsel sorunları bulunan, sürekli ilaç veya tıbbi cihaz kullanan ve bakıma ihtiyaç duyan yaşlıların gereksinimlerinin afet meydana gelmeden tespit edilmesinin önemli olduğu belirtildi. Afet planlarının bu ihtiyaçları kapsayacak şekilde bütüncül bir yaklaşımla hazırlanması gerektiği ifade edilirken, arama-kurtarma, sağlık ve sosyal koruma sistemlerinin de yaşlıların özel gereksinimleri göz önünde bulundurularak tasarlanması istendi.

Afet çantalarında ilaç, rapor ve reçeteler bulundurulmalı

Sempozyumda yaşlıların kişisel afet hazırlıklarına yönelik somut öneriler de gündeme geldi. Düzenli kullanılan ilaçların yanı sıra ilaç raporları ve reçetelerin, tıbbi cihazların, gözlüklerin, işitme cihazlarının, protezlerin ve diğer kişisel sağlık malzemelerinin afet çantasında ya da kolayca erişilebilecek güvenli bir yerde hazır bulundurulması önerildi. Ayrıca kullanılan ilaçların isimleri, dozları ve kullanım sıklıklarının yazılı olarak saklanmasının, afet sırasında sağlık hizmetlerinin kesintisiz sürdürülmesi açısından kritik olduğu vurgulandı.

İklim krizinin yaşlılar üzerindeki etkilerine dikkat çekildi

Sonuç bildirgesinde afet risklerinin sadece depremle sınırlı olmadığına işaret edildi. Aşırı sıcaklar, yangınlar, hava kirliliği ve sellerin yaşlı bireyler üzerindeki etkilerinin göz önünde bulundurulması ve yerel düzeyde koruyucu ve önleyici politikaların geliştirilmesi gerektiği kaydedildi. Yaş dostu kent anlayışının yalnızca erişilebilir ulaşım ve fiziksel çevreyle sınırlandırılmaması gerektiği belirtilerek, afetlere hazırlık, güvenli tahliye, geçici barınma, sağlık ve sosyal hizmetlerin sürekliliği ile afet sonrası yaşamın yeniden kurulmasının da bu anlayışın bir parçası olması gerektiği ifade edildi.

Sağlık ve bakım hizmetlerinin sürekliliği vurgulandı

Sempozyum sonuçlarında, kronik hastalıkların takibi, ilaç tedavileri, tıbbi cihaz gereksinimleri, bakım hizmetleri ve acil sağlık hizmetlerinin afet sırasında ve sonrasında aksamaması için gerekli altyapının oluşturulması çağrısı yapıldı. Acil servislerde çoklu hastalık ve ilaç kullanımı, deliryum, demans, düşme ve travma riski ile psikolojik aciller gibi ileri yaşlarda daha sık görülebilen durumlara duyarlı, yaş dostu bir sağlık yaklaşımının geliştirilmesi gerektiği belirtildi. Afet sonrası dönemin yalnızca hayatta kalmaktan ibaret olmadığı vurgulanarak, yaşlı bireylerin güvenli barınma, sağlık, bakım, sosyal ve psikososyal destek ihtiyaçlarının karşılanması gerektiği kaydedildi. Yaşlıların sosyal bağlarının yeniden kurulması ve hayatlarını yeniden inşa etmelerinin desteklenmesi de bildirgede yer alan öneriler arasında sıralandı.

"Yaşlılar için değil, yaşlılarla birlikte"

İki gün süren sempozyumun ardından ortaya çıkan ortak görüş, bildirgede "Afetlere hazırlık afet anında başlamaz. Yaşlılar için değil, yaşlılarla birlikte hazırlanmak gerekir." sözleriyle özetlendi. Bildirgede, yaşlı bireylerin yalnızca afetlerin mağdurları olmadığı, deneyimleri, bilgileri ve yaşam alanlarına dair birikimleriyle afetlere dirençli toplumların oluşturulmasında çözümün önemli bir parçası oldukları ifade edildi.